مشارکت معتبر نوجوانان و جوانان یعنی چه؟

اغلب بزرگسالان و جوانان آمادگی لازم برای همکاری با یکدیگر به عنوان همکارانی هم‌تراز و برابر را ندارند و این به دلیل نگرش‌های از پیش‌ جاافتاده در ذهن بزرگسالان و جوانان است.
مشارکت جوانان و نوجوانان وقتی بیش از همیشه موفق است که معتبر باشد و با همکاری میان بزرگسالان و جوانان تقویت شود.
پیش از آغاز کار با نوجوانان و جوانان باید ببینید چه نگرشی نسبت به همکاری با آن‌ها دارید تا درصورت لزوم در آن بازبینی کنید و زمینه رشد و مشارکت واقعی را فراهم کنید.
نگرش اول: بزرگسالان می‌دانند که چه چیز برای جوان‌ها بهترین است و موقعیت‌هایی که برای مشارکت آن‌ها ایجاد می‌کنند را در کنترل خود دارند.
نگرش دوم: بزرگسالان در اکثر موارد اختیار تصمیم‌گیری را برای خود حفظ می‌کنند و اجازه می‌دهند که جوان‌ها و نوجوان‌ها در مورد مسائل پیش‌پاافتاده تصمیم بگیرند با این استدلال که «برایشان خوب است».
نگرش سوم: بزرگسالان برای جوانان و نوجوانان به عنوان افرادی دارای خصائل مهم احترام قائل هستند و مشوق و حامی مشارکت کامل آن‌ها هستند.
بزرگسالان و جوانان به زمان نیاز دارند تا چنان که باید از فرهنگ و محیطی که مشارکت اصیل نوجوانان را تقویت می‌کند استقبال کنند و در ایجاد چنین فرهنگ و فضایی بکوشند.

مشارکت جوانان و نوجوانان چه اهمیتی دارد؟ برای سازمان‌های باهمستان- محور و نهادهای دولتی، مشارکت جوانان و نوجوانان راهی است موثر برای این که جوانانی را که این موسسات به آن‌ها خدمات ارائه می‌دهند برای پیشبرد کار خود به کار گیرند و باعث می‌شود که جوانان در فعالیت‌هایی مسئولانه و چالش‌انگیز شرکت کنند تا یک دگرگونی مثبت اجتماعی صورت بگیرد. مشارکت جوانان به بهره‌برداری از تخصص و همکاری آن‌ها منجر می‌شود و به بزرگسالان کمک می‌کند که تجربه بالیدن در جهانی به سرعت دستخوش تغییر را به خوبی بشناسند و همزمان، با نظام‌ها و سیاست‌های گوناگونی که هر روز بر زندگی جوانان و نوجوانان تاثیر می‌گذارند، آشنا شوند.

مشارکت جوانان و نوجوانان وقتی بیش از همیشه موفق است که معتبر باشد و با همکاری میان بزرگسالان و جوانان تقویت شود. حال این سوال پیش می‌آید که چه چیز این مشارکت را «معتبر» می‌کند؟ دهه‌هاست که موسسات، سازمان‌ها و هیات‌ها تلاش کرده‌اند به شکلی درست افراد جوان را به کار بگیرند و برای آن‌ها جایگاه‌هایی تعیین‌کننده به وجود آورند. شکست این تلاش‌ها اغلب ناشی از آن است که بزرگسالان و جوانان آمادگی لازم برای همکاری با یکدیگر به عنوان همکارانی هم‌تراز و برابر را ندارند و این به دلیل نگرش‌های از پیش‌ جاافتاده در ذهن بزرگسالان و جوانان است. در اوایل دهه ۱۹۸۰، جامعه‌شناسی به نام ویلیام لافکوئست دیدگاه بزرگسالان به جوانان و نوجوانان را به چالش گرفت و آن‌ها را به بازبینی نگرش‌شان به جوان‌ها و چگونگی همکاری با آن‌ها واداشت. او طیفی از نگرش‌های بزرگسالان به جوانان را وجود آورد و این نگرش‌ها را به سه دسته طبقه‌بندی کرد:

  • ● جوان به عنوان شیئی
  • ● جوان به عنوان دریافت‌کننده؛ و
  • ● جوان به عنوان همکار
  •  

این نگرش‌ها روی موثر بودن همکاری میان جوانان و نوجوانان با بزرگسالان اثر می‌گذارد. ضروری است که این نگرش‌ها بازبینی شود تا حتما فضایی برای به گوش رسیدن صدای واقعی جوانان و نوجوانان و رشد مشارکت آن‌ها به وجود آید.

طیف نگرش‌های بزرگسالان

بزرگسالان می‌دانند که چه چیز برای جوان‌ها بهترین است و موقعیت‌هایی که برای مشارکت آن‌ها ایجاد می‌کنند را در کنترل خود دارند.

جوان و نوجوان به مثابه شیئی

جوانان و نوجوان‌ها مسئولند که از آن‌چه بزرگسال‌ها برایشان فراهم کرده‌اند بهره‌برداری کنند.

بزرگسالان در اکثر موارد اختیار تصمیم‌گیری را برای خود حفظ می‌کنند و اجازه می‌دهند که جوان‌ها و نوجوان‌ها در مورد مسائل پیش‌پاافتاده تصمیم بگیرند با این استدلال  که «برایشان خوب است».

جوان و نوجوان به عنوان دریافت‌کننده

جوانان و نوجوان‌ها مسئولند که برای زمانی که «آدم‌هایی واقعی» می‌شوند، تمرین کنند.

بزرگسالان برای جوانان و نوجوانان به عنوان افرادی دارای خصائل مهم احترام قائل هستند و مشوق و حامی مشارکت کامل آن‌ها هستند.

جوان و نوجوان به عنوان همکار

جوانان و نوجوانان مسئولند که تصمیم‌های مفید و ارزشمند بگیرند و در کنار بزرگسالان به عنوان همکارانی هم‌تراز کار کنند.

 

مشارکت اصیل و صحیح جوانان و نوجوانان وقتی حاصل می‌شود که جوانان این موارد را تجربه کنند:

  • به ایده‌ها و عقایدشان احترام گذاشته شود و آن‌ها بتوانند عقاید خود را آزادانه بیان کنند.

  • در محیطی کار کنند که مشارکت آن‌‌ها را تسهیل کند و آن‌ها به شکلی موثر هم به عنوان معلم و هم دانش‌آموز فعال باشند.

  • در تمام زمینه‌های برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های اختصاصی همکاری برابر داشته باشند.

  • در تصمیم‌گیری و جهت‌دادن به برنامه‌ها و فعالیت‌ها از جمله در تدوین سیاست سازمان، در تعیین برنامه و خدمات، در انتخاب برنامه آموزشی و اجرای برنامه‌ها و ارائه خدمات همکاری برابر داشته باشند.

  • بدانند که برای تعیین اهداف و طراحی راهبردها و عمل فرصت‌های دائمی و پیوسته در اختیارشان گذاشته خواهد شد.

  • با برخورداری از حمایت لازم برای نیل به موفقیت، در تجربیات دشوار و چالش‌طلبانه مشارکت کنند و

  • وقتی بزرگسال‌ها به حرف‌های آن‌ها گوش می‌دهند، برای رشد و ترقی خود بکوشند، برای بزرگسالان احترام قائل باشند و آن‌ها را در برنامه‌ها و فعالیت‌های ارزشمند به کار بگیرند.  

بزرگسالان و جوانان به زمان نیاز دارند تا چنان که باید از فرهنگ و محیطی که مشارکت اصیل نوجوانان را تقویت می‌کند استقبال کنند و در ایجاد چنین فرهنگ و فضایی بکوشند. مدت زمانی که صرف جاافتادن و عادی شدن چنین فرهنگی می‌شود به بزرگسالان و جوانان فرصت می‌دهد که به وجود یکدیگر عادت کنند، در موارد مهم به توافق برسند، و به عنوان همکار در تصمیم‌گیری‌‌ها به اشتراک نظر برسند. ایده، ایده آسانی است و فرآیند تحقق آن دشوار و پرچالش است، اما منافع ناشی از مشارکت جوانان و امکان به گوش رسیدن صدای راستین آن‌ها برای همه ارزشمند است.   

سازمان‌هایی که جوانان را چنان که باید به کار می‌گیرند

نقش جوانان و نوجوانان در پژوهش و ارزیابی – جوانان و نوجوانان در فعالیت‌های مربوط به برنامه‌ریزی، طراحی، ارائه، اجرا و ارزیابی پیوسته برنامه‌ها و نیز تمرین‌هایی که خود تدوین کرده‌اند مشارکت داده می‌شوند.

سازمان صدایی برای جوانان در نظام تحصیلی شیکاگو یا وویس (VOYCE) نهادی تلفیقی است برای سازمان‌دهی جوانان در زمینه آموزش و عدالت نژادی که مدیریت آن را دانش‌آموزان رنگین‌پوست از سراسر شهر شیکاگو و ایالت ایلینوی به عهده دارند. به اعتقاد وویس «جوانانی که نابرابری تحصیلی بیشترین تاثیر را برزندگی‌شان گذاشته از هر کسی دیگر برای یافتن تدابیر بلندمدت و مفیدی که این نابرابری را پایان دهد مناسب‌تر هستند.»

وویس در سال ۲۰۰۷ یک مطالعه جامع و یک‌ساله پژوهشی، ضربتی، مشارکتی انجام داد تا دلایل اصلی این که چرا فقط ۵۰ درصد دانش‌آموزان به فارغ‌التحصیلی می‌رسند را بررسی کند. بیش از ۱۰۰ نوجوان و جوان اطلاعاتی را جمع‌آوری و تحلیل کردند که ماحصل نظرسنجی از ۱۳۲۵ دانش‌آموز، گفت‌وگو با ۲۰۸ دانش‌آموز و مصاحبه‌هایی با ۱۱۰ آموزگار و ۶۵ نفر از والدین دانش‌آموزان بود. دانش‌آموزان دریافتند که برای افزایش میزان فارغ‌التحصیلی، مدارس دولتی شیکاگو باید از طریق اعمال سیاست‌هایی در سطح ناحیه و مدرسه و نیز ارائه برنامه‌هایی برای تقویت روابط میان هم‌آموزان و کارکنان مدرسه، زمینه را برای موفقیت دانش‌آموزان فراهم کنند.

نقش جوانان و نوجوانان در سازمان‌دهی باهمستان/ترویج‌گری – جوانان در فعالیت‌هایی به کار گرفته می‌شوند که بر وضع و اجرای سیاست‌ها، برنامه‌ها و کارها در جهت حل مشکلات باهمستان تاثیرگذارند.

رسانه‌های نماگستر نوجوان (واید انگل یوث مدیا) سازمانی مردم نهاد است که جوانان بالتیمور را با دانش رسانه‌‌ای آشنا می‌کند تا بتوانند داستان‌ها و سرگذشت‌ خود را به زبان رسانه بیان کنند و در باهمستان‌های خود فعال باشند. «صدای جوانان و نوجوانان اغلب به دلیل سن کم‌شان خاموش می‌شود، اما ما این‌جا [در واید انگل مدیا] اعتقاد داریم که داستان‌های آن‌ها ارزشمند هستند و باید به گوش دیگران برسند.» در این نهاد کارآموزان یاد می‌گیرند که چطور درباره موضوعاتی که برایشان مهم است قصه بنویسند، فیلم‌ بسازند، کارگردانی کنند و در فیلم خود بازی کنند. شماری از این موضوعات عبارتند از:

  • ● شهر بالتیمور    
  • ● قلدری و زورگویی
  • ● نظام تحصیلی
  • ● محیط زیست
  • ● بهداشت و درمان
  • ● خشونت/امنیت
  • ● حقوق بشر
  • ● هویت جوانی
  • ● وسایل نقلیه‌ عمومی
  • ● والدین نوجوان/بارداری
  •                      

در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ بیست جشنواره سینمایی گوناگون نوزده فیلم از فیلم‌های تولید شده به وسیله کارآموزان واید انگل را از ایالت‌های سراسر کشور و نیز از استرالیا، سنگاپور و بریتانیا پذیرفتند. ده فیلم از فیلم‌های این کارآموزان هم در جشنواره‌ها جایزه گرفتند.

جوانان و نوجوانان در موقعیت تصمیم‌گیری و مدیریت – جوانان و نوجوانان درباره مسائل مربوط به سیاست‌گذاری، تدوین برنامه‌ها و فعالیت‌هایی که بر زندگی آن‌ها، همسالانشان و باهمستان‌های آن‌ها تاثیرگذار باشد تصمیم‌ می‌گیرند.

سازمان جوانان به مثابه ذخایر (یوث از ریسورسز) یا یار سازمانی است که به وسیله جوانان و نوجوانان اداره می‌شود. مدیریت بورس‌های اهدایی، سازمان‌دهی باهمستان و پیشبرد رهبری از جمله اهداف این سازمان است که به جوانان و نوجوانان کمک می‌کند برای مشکلات ناشی از فقر در باهمستان‌های خود راه حل پیدا کنند. مدیریت یار بر عهده هیاتی متشکل از افراد اکثرا جوان است. این هیات در حال حاضر از ۲۵ نوجوان و جوان (بین سنین ۱۴ تا ۲۲ ساله) و ۴ بزرگسال جوان تشکیل می‌شود.

«ما معتقدیم که با استفاده از قدرت خود می‌توانیم سیاست‌ها و روش‌هایی را که بر باهمستان و نهادهای دیگر اثرگذارند تغییر دهیم... پول‌هایی را که برای مصارف انسان‌دوستانه در اختیارمان گذاشته شده صرف اهدای بورس به همسالان خود می‌کنیم تا راهبردهای سازمان‌دهی باهمستان را گسترش دهند و به اجرا بگذارند و از این طریق مشکلات را به طور ریشه‌ای حل کنند.»

سازمان یار از زمان تاسیس در ۱۹۹۴ تا کنون ۳۸ عملیات تامین مالی را تکمیل کرده است و مبلغی بیش از یک میلیون دلار را صرف ۳۸۷ پروژه‌ توان‌بخشی به باهمستان‌های تحت مدیریت جوانان و پشتیبانی از تلاش‌ها برای به ثمرنشستن تغییرات بنیادی کرده است.   

این مطلب نوشته کریستینا دراشل ویلیامز است. اصل این نوشتار را می‌توانید اینجا مشاهده کنید. متن ترجمه شده به فارسی ویرایش‌ و خلاصه نیز شده تا برای خواننده رسا باشد.